Utspraak: De Klang vun’t Plattdüütsche
Plattdüütsch (ook Nedderdüütsch nöömt) hett en ganz egen Klang. In disse Lekschoon leers du, wo Plattdüütsch klingt un wat de wichtigsten Ünnerscheeden to’t Hoochdüütsche sünd.
Wat is Plattdüütsch?
Plattdüütsch is keen Dialekt vun’t Hoochdüütsche, man en egene Spraak! Se warrt snackt in:
- Noorddüütschland (Sleswig-Holsteen, Neddersassen, Hamborg, Bremen, Mäkelborg-Vörpommern)
- Noordoosten vun de Nedderlannen
- Dele vun Poolen un Russland (ooltdüütsche Dialekte)
De wichtigsten Klangverännern
1. Vun “ch” to “k”
Wo’t Hoochdüütsche “ch” hett, seggt Platt “k”:
| Hoochdüütsch | Plattdüütsch |
|---|---|
| machen | maken |
| Kuchen | Koken |
| ich | ik |
| auch | ook |
| Buch | Book |
2. Vun “pf” to “p”
| Hoochdüütsch | Plattdüütsch |
|---|---|
| Pferd | Peerd |
| Apfel | Appel |
| Pfanne | Pann |
| Kopf | Kopp |
3. Vun “z/tz” to “t/tt”
| Hoochdüütsch | Plattdüütsch |
|---|---|
| Zeit | Tiet |
| Katze | Katt |
| sitzen | sitten |
| Salz | Solt |
4. Vun “ss/ß” to “t”
| Hoochdüütsch | Plattdüütsch |
|---|---|
| Wasser | Water |
| essen | eten |
| groß | groot |
| weiß | witt |
Eerste Wöör
Hier sünd en poor eenfache Wöör to’t Öven:
| Plattdüütsch | Hoochdüütsch |
|---|---|
| Moin! | Hallo! / Guten Tag! |
| Tschüss! | Tschüss! |
| Jo | Ja |
| Nee | Nein |
| Dank di! | Danke! |
| Dat is good. | Das ist gut. |
So klingt Plattdüütsch
Lies de Sätze luut:
Moin! Ik bün Hans un ik kaam ut Hamborg. (Hallo! Ich bin Hans und ich komme aus Hamburg.)
Wo geiht di dat? (Wie geht es dir?)
Mi geiht dat good, dank di! (Mir geht es gut, danke!)
Övung
Versöök, disse Wöör to lesen:
- Koken → ?
- Water → ?
- maken → ?
- groot → ?
Lösung: Kuchen, Wasser, machen, groß